Superfoods: Lijnzaad

Gemiddelde leestijd: 10 minuten

Over lijnzaad

Lijnzaad is het zaad van de vlasplant. Je hebt blauwbloeiend en witbloeiend vlas. De zaadjes hebben een gele of een bruine kleur. Afhankelijk van het ras is het vlas meer geschikt vanwege de stengel om er linnen van te maken (vezelvlas) of juist vanwege het zaad, wat we kennen als het tegenwoordig populaire lijnzaad. Vroeger werd lijnzaad eigenlijk vrijwel alleen gebruikt om er lijnzaadolie van te maken. Tegenwoordig wordt het lijnzaad ook vaak in zijn geheel gebruikt, o.a. door de yoghurt, smoothie of salade. Echt smaakvol is lijnzaad niet, de smaak is sowieso heel beperkt.

Aan lijnzaad worden tal van hele goede eigenschappen toegekend. Maar is dat terecht?

Superfoods: Lijnzaad? Wij vertellen je er meer over.

Aandacht bij aankoop

Superfoods: Lijnzaad op een lepel

Lijnzaad is verkrijgbaar in twee varianten: heel en gebroken. Is het lijnzaad eenmaal gebroken, dan kan het relatief snel oxideren (bederven) Je ruikt en proeft dat weliswaar nauwelijks, maar eenmaal geoxideerd bevat het lijnzaad veel vrije radicalen. Vrije radicalen kunnen door antioxidanten onschadelijk worden gemaakt. Maar belangrijker is het natuurlijk om ervoor te zorgen dat we zo min mogelijk vrije radicalen binnenkrijgen.

Wij adviseren daarom altijd om het lijnzaad in de hele vorm te kopen en het daarna zelf te vermalen. Hiervoor kun je het beste een vijzel en een stamper gebruiken. Een blender of een oude koffiemolen kunnen natuurlijk ook, maar daarbij bestaat het risico dat je de zaden te fijn maalt, met het risico dat de bite er vanaf gaat. Ook kan er, wanneer het lijnzaad te fijn wordt gemalen, fytinezuur vrijkomen, wat de opname van voedingsstoffen in ons darmkanaal kan verstoren.

Met een vijzel en stamper heb je daar dus geen last van, maar het is wél bewerkelijk. Kies je daarom alsnog voor de blender, zet deze dan echt maar heel even aan en houd goed in de gaten dat de zaadjes nét kapot zijn, maar niet helemaal fijn gemalen. En maal ze ook zeker niet allemaal tegelijk. Pak de hoeveelheid voor een paar dagen of maximaal een week.

Gebruik je het lijnzaad overigens in zijn hele vorm, dan gaat het profijt ervan verloren. Ons lichaam is namelijk niet in staat om heel lijnzaad op een goede manier te verteren. De zaadjes verlaten onverteerd ons lichaam en dat is zonde van het geld.

Dame omringd door gezond voedsel

Ook toe aan wat inspiratie in de keuken?

Bestel dan NU ons kookboek met 100% natuurlijke ingrediënten en geniet bij elke maaltijd!

ja, ik wil het kookboek

Waarom is lijnzaad gezond?

  • Lijnzaad is een prachtige bron van vezels, die een goede stoelgang kunnen bevorderen. Heb je last van een trage stoelgang? Neem dan regelmatig 1 à 2 el. gebroken lijnzaad en verwerk deze bijvoorbeeld in de yoghurt of in een smoothie.
  • Lijnzaad is ook een plantaardige leverancier van omega 3. Normaal halen we omega 3-vetzuren bijvoorbeeld uit vis. Maar voor een vegetariër of veganist is lijnzaad een prima alternatief. Bij vetzuren is het van belang dat je deze in de juiste verhouding tot je neemt. Wil je meer weten? Lees dan vooral ook ons artikel over hennepzaad.
  • Omega 3-vetzuren hebben vanwege hun ontstekingsremmende werking een positief effect op hart en bloedvaten. Daarbij kunnen ze ook een rol spelen bij het verlagen van de bloeddruk. Het effect is zelfs vergelijkbaar met dat van bloeddrukverlagende medicatie. Omega 3-vetzuren kunnen ook een positief effect hebben op het cholesterol.
  • Vanwege het hoge vezelgehalte kan lijnzaad helpen schommelingen in de bloedsuikerspiegel te voorkomen en kan het ook preventief werken bij diabetes. 
  • Daarnaast is het goed voor huid, haar en nagels en houdt het de huid elastisch, waardoor rimpels minder kans krijgen.
  • En tenslotte heeft lijnzaad een positief effect op onze hormoonhuishouding door de lignanen (fyto-oestrogenen) die erin zitten. Die lignanen komen alleen vrij, wanneer onze darmflora in perfecte conditie is. Die darmflora vraagt nadrukkelijk onze aandacht. Onderzoek wijst immers uit dat een groot aantal ziekten hun oorsprong vinden in onze darmen.

Nadelen van lijnzaad

Superfoods: Lijnzaad

Een van de nadelen van lijnzaad is dat het cyanogenen bevat, die in ons lichaam omgezet kunnen worden in de gifstof cyanide. Een hoge dosis daarvan kan de ademhaling belemmeren en zelfs een hartstilstand veroorzaken. Bij een hoge dosis gaat het uiteraard om veel meer dan 1 of 2 eetlepels per dag. Maar het betekent wel dat we de hoeveelheid lijnzaad die we gebruiken, niet moeten overdrijven.

Ten aanzien van het zelf malen, geldt dus nadrukkelijk het advies om het lijnzaad niet te fijn te malen. Hoe fijner je het zaad maalt, des te meer kans dat ons lichaam schadelijke verbindingen kan opnemen. Dus: héél kopen en dan zelf kneuzen of grof malen.

En dan bevat lijnzaad ook nog het zogenaamde fytinezuur. Dit is een anti-nutriënt, dat betekent dat het de opname van voedingsstoffen in de darm verhindert (niet alleen die van lijnzaad dus). Fytinezuur komt o.a. ook voor in brood en andere graanproducten. Mensen die veel brood eten en ook nog eens regelmatig lijnzaad, (para)noten en veel koffie gebruiken, lopen het risico teveel fytinezuur binnen te krijgen, terwijl dit wel een stof is die we nodig hebben. Houd dit dus in de gaten!

Er wordt van lijnzaad gezegd dat een te hoge inname, het risico op kanker zou verhogen. Dit is echter nooit bewezen. Wat ons betreft, bewijst dit alleen maar dat een gezond eetpatroon vooral uit voldoende variatie moet bestaan: vezels, koolhydraten, eiwitten, vitamines en mineralen.

Wanneer wordt gebruik van lijnzaad afgeraden?

In sommige situaties wordt het gebruik van lijnzaad afgeraden of geldt een nadrukkelijk advies om alert te zijn op eventuele bijwerkingen.

  • Omdat de vele vezels in lijnzaad een goede opname van medicijnen kunnen beïnvloeden, is het raadzaam om lijnzaad 2 uur voor of 2 uur na de medicatie te gebruiken. Neem bij twijfels vooral contact op met je arts.
  • Van lijnzaad is bekend dat het een licht bloedverdunnend effect kan hebben. Gebruik je al bloedverdunners of gebruik je regelmatig aspirine? Overleg dan vooral met je arts of je deze dosis eventueel kunt afbouwen. Let op mogelijke blauwe plekken, die erop kunnen wijzen dat je bloed te dun wordt.
  • Bij acute of chronische diarree kun je beter even stoppen met de inname van lijnzaad. Dit heeft immers een licht laxerend effect.
  • Heb je hormoongerelateerde borstkanker? Overleg dan met de oncoloog of je lijnzaad kunt (blijven) gebruiken. Lijnzaad bevat namelijk fyto oestrogenen, die effect kunnen hebben op je hormoonhuishouding. Bij overgangsklachten kan lijnzaad juist helpen deze te verminderen. Bij hormoongerelateerde borstkanker is het echter raadzaam hierover te praten met je behandelend arts.
  • Heb je diverticulitis, pas dan op met teveel vezels. Je kunt wél het lijnzaad een nachtje laten weken (2 el in een glas water), vervolgens zeven en het vocht opdrinken. Dit kan verlichtend werken bij ontstekingen aan de darmen.

Schrijf je NU in!

En ontvang nieuws, lekkere recepten en speciale aanbiedingen van Vegavoorjou.nl

Lijnzaad in ons eetpatroon?

Wij van Vegavoorjou.nl zijn geen groot voorstander van het gebruik van lijnzaad. Wat ons betreft staan tegenover de vele voordelen simpelweg teveel nadelen of minimaal risico’s. Liever kiezen we dan voor gezonde(re) alternatieven voor onze dagelijkse hoeveelheid aan omega 3-vetzuren. Denk bijvoorbeeld aan walnoten of hennepzaad.

Belangrijkste blijft natuurlijk om goed te variëren en vooral zorgvuldig om te gaan met dat wat je binnenkrijgt. Vega(n) gezond en lekker, veel groente en fruit.

Superfoods: Lijnzaad?

Eerlijk is eerlijk, wat ons betreft niet. En belangrijker, er zijn genoeg goede en gezonde(re) alternatieven!

Meer lezen over Superfoods? Check dan onze andere artikelen uit de serie Superfoods – super of niet?

Bron: Lijnzaad, hartstikke gezond maar…overdaad schaadt. (deeetlijn.nl)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *